Keraksiz yuk tashish yoqilg‘i sarfini sezdirmasdan oshirishi, qismlarning yeyilishini tezlashtirishi va haydovchi hamda yo‘lovchilar uchun oldini olish mumkin bo‘lgan xavfni yuzaga keltirishi mumkin.
Tajribali haydovchilar oddiy qoidani azaldan bilishadi: avtomobil qancha kam vazn tashisa, odatda shuncha kam yoqilg‘i talab qiladi. Hatto qo‘shimcha 220 funt keraksiz yuk ham yoqilg‘i sarfini oshirishi mumkin, bu ta’sir shaharda tez-tez to‘xtab, qayta harakatlanishda yanada sezilarli bo‘ladi.
Bitta safarda farq kichik ko‘rinishi mumkin, ammo qo‘shimcha vaznning ta’siri minglab mil davomida yig‘ilib boradi.
Shaharda haydashda bu ta’sir ayniqsa seziladi. Og‘irroq avtomobil svetofor yoki to‘xtash belgisidan keyin tezligini oshirgan har safar ko‘proq energiya talab qiladi. Magistral yo‘ldagi yuqori tezliklarda ta’sir odatda kichikroq bo‘ladi, ammo butunlay yo‘qolmaydi. Agar biror narsa yukxonaning to‘g‘ri yopilishiga to‘sqinlik qilsa yoki avtomobil kuzovi chegarasidan chiqib tursa, aerodinamik qarshilik harakatga qo‘shimcha to‘sqinlik yaratishi mumkin.
Ko‘plab yukxonalar kamdan-kam ishlatiladigan buyumlarni saqlash joyiga aylanadi. Keng tarqalgan misollar:
Bu buyumlarning ayrimlari avtomobilda oylar davomida ishlatilmasdan qolishi mumkin. Ular keskin to‘xtash yoki avariya paytida ham xavf tug‘diradi. Avtomobil tezligi yoki yo‘nalishini o‘zgartirganda, yukxonadagi mahkamlanmagan buyum keskin siljishi mumkin.
Qo‘shimcha vazn faqat yoqilg‘i tejamkorligi masalasi emas. Doimo ortiqcha yuk bilan yuradigan avtomobil osma qismlariga, jumladan prujinalar va amortizatorlarga qo‘shimcha yuklama tushiradi. Avtomobil vazni oshishi tormozlash samaradorligiga ham ta’sir qilib, tormoz yo‘lini uzaytirishi mumkin.
Shinalardagi bosim ham muhim. Bosimi past shinalarda yurish dumalash qarshiligini oshirishi va yoqilg‘i tejamkorligini pasaytirishi mumkin. Avtomobil, shinalar va haydash sharoitlariga qarab, bu ta’sir vaqt o‘tishi bilan sezilarli bo‘lishi mumkin.
Amaliy yo‘l — o‘zingizga bitta savol berish: Oxirgi bir oyda bu buyumdan foydalandimmi?
Agar javob yo‘q bo‘lsa, uni avtomobilda qoldirish shart emasligi ehtimoli katta.
Bu yukxona butunlay bo‘sh bo‘lishi kerak degani emas. Haydovchilar o‘z avtomobiliga va mahalliy talablarga mos jihozlarni, masalan, zaxira g‘ildirak yoki shina ta’mirlash to‘plamini, asosiy favqulodda vaziyat to‘plamini, birinchi yordam qutisini, fonarni va yo‘lda kerak bo‘ladigan boshqa zarur anjomlarni olib yurishlari kerak.
Maqsad — favqulodda vaziyatda haqiqatan foydali bo‘lishi mumkin bo‘lgan buyumlarni saqlab, keraksiz yukni olib tashlash.
Yoqilg‘i tejamkorligidagi kichik yaxshilanish ham bir yil davomida sezilarli tejashga aylanishi mumkin.
Masalan, bir gallon yoqilg‘i bilan o‘rtacha taxminan 29 mil yuradigan va yiliga qariyb 9 300 mil masofa bosadigan avtomobil taxminan 320 gallon yoqilg‘i sarflaydi. Yoqilg‘i sarfining 2% kamayishi shu masofada taxminan 6 gallon tejashni anglatadi.
Haqiqiy tejash avtomobilga, tashilayotgan yuk vazniga, haydash sharoitlariga va yoqilg‘i tejamkorligiga qarab ancha farq qiladi.
Yukxonani tartibga keltirish avtomobilning yoqilg‘i tejamkorligini tubdan o‘zgartirmaydi, ammo keraksiz yukni olib tashlash hech qanday xarajat talab qilmaydigan oddiy odatdir. Bu avtomobil ichidagi mahkamlanmagan jihozlar sonini kamaytirishi va har kuni avtomobil vaznini ko‘taradigan qismlardan keraksiz yuklamaning bir qismini olib tashlashi ham mumkin.
Kundalik foydalanish xarajatlarini kamaytirmoqchi bo‘lgan haydovchilar uchun yukxona boshlashga qulay joydir.