Dlaczego warto sprawdzić datę produkcji opony przed zakupem

Przy zakupie opon kierowcy często skupiają się na rozmiarze, bieżniku i marce. Uwagę warto poświęcić również dacie produkcji. Guma zmienia się z czasem, stając się twardsza i mniej elastyczna, co może wpływać na przyczepność, komfort jazdy, płynność toczenia i hałas.

Data produkcji jest wytłoczona bezpośrednio na boku opony w postaci czterech cyfr umieszczonych w owalu. Pierwsze dwie cyfry oznaczają tydzień produkcji, a ostatnie dwie — rok. Na przykład kod 2525 oznacza, że oponę wyprodukowano w 25. tygodniu 2025 roku.

Według eksperta szacowany okres użytkowania opon samochodowych wynosi zazwyczaj około pięciu lat od daty produkcji. Opony wyższej jakości mogą służyć dłużej. Jednak użytkowanie opon mających 10 lat nie jest już zalecane, nawet jeśli były przechowywane i nigdy nie zamontowano ich w pojeździe.

Nie trzeba szukać kompletu opon z dokładnie taką samą datą produkcji. Różnica kilku tygodni między oponami w jednym komplecie ma niewielki praktyczny wpływ na ich właściwości. Większą uwagę należy zwrócić na opony, które mają już dwa lub trzy lata, szczególnie zimowe, przeznaczone do użytkowania w niskich temperaturach.

Znaczenie mają również warunki przechowywania. Opony powinny być przechowywane w suchym miejscu o stabilnej temperaturze i chronione przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Przed zakupem kierowcy powinni sprawdzić nie tylko kod daty, lecz także ogólny stan gumy. Nawet stosunkowo nowa opona może ulec degradacji, jeśli była niewłaściwie przechowywana.

Dlaczego opony starzeją się, nawet gdy nie wyglądają na zużyte

Opony stopniowo tracą część swoich właściwości, nawet gdy nadal wyglądają na zdatne do użytku. Zużycie dotyczy nie tylko głębokości bieżnika. Może również wpływać na prowadzenie w zakrętach, skuteczność hamowania oraz zachowanie pojazdu na mokrej nawierzchni.

Głównym problemem jest mniejsza przyczepność

Zużyte opony mogą sprawić, że pojazd będzie mniej precyzyjnie reagował na ruchy kierownicą, droga hamowania się wydłuży, a utrata przyczepności stanie się łatwiejsza. Skutki mogą być bardziej odczuwalne na śliskich nawierzchniach, podczas gwałtownego przyspieszania lub hamowania awaryjnego. Elektroniczne systemy wspomagania kierowcy mogą interweniować w pewnym zakresie, ale nie są w stanie całkowicie zrekompensować utraty przyczepności opon.

Nowe opony są zaprojektowane tak, aby skutecznie odprowadzać wodę z obszaru styku z nawierzchnią, pomagając utrzymać stabilność pojazdu. W miarę zużywania się bieżnika ta zdolność maleje. Przy większych prędkościach pojazd może zacząć tracić kontakt z drogą z powodu wody znajdującej się między oponami a nawierzchnią.

Jeśli takie odczucie pojawia się już podczas przejeżdżania przez kałuże lub mokre odcinki drogi, opony należy niezwłocznie wymienić. Eksperci zalecają pozostałą głębokość bieżnika wynoszącą co najmniej 3 milimetry, aby bezpiecznie jeździć po mokrej nawierzchni.

W pewnym momencie zużyte opony mogą również stać się wyraźnie głośniejsze. W miarę zużywania się elementów bieżnika zmienia się ich zdolność do rozpraszania fal dźwiękowych. Kierowcy mogą obwiniać nawierzchnię lub zawieszenie, podczas gdy za zwiększony hałas odpowiadają same opony.

Jeśli opony mają około 10 lat lub były przechowywane w złych warunkach, mieszanka gumowa może stracić elastyczność. Przyczepność może wówczas pogorszyć się nawet wtedy, gdy bieżnik pozostaje stosunkowo głęboki. Niski przebieg nie zawsze oznacza, że opona nadal jest bezpieczna.

Z czasem naprężenia kumulują się również w wewnętrznej strukturze opony. Stara lub mocno zużyta opona może nie mieć takiej samej wytrzymałości konstrukcyjnej jak nowa, co zwiększa ryzyko uszkodzeń lub wybrzuszeń po wjechaniu w dziurę.

Opony nie przestają nagle działać jak żarówka. Ich margines bezpieczeństwa stopniowo maleje. Najpierw może pogorszyć się skuteczność hamowania, następnie wzrosnąć hałas toczenia i zmniejszyć się przyczepność na mokrej nawierzchni. Ponieważ zmiany zachodzą stopniowo, kierowcy mogą się do nich przyzwyczaić, aż mokra droga ujawni, jak bardzo pogorszyły się właściwości opon.

Co oznacza symbol góry i płatka śniegu

Kierowcy powinni zwracać uwagę również na oznaczenie 3PMSF (Three-Peak Mountain Snowflake, góra o trzech szczytach z płatkiem śniegu) na oponach zimowych i całorocznych. Symbol góry i płatka śniegu oznacza, że opona przeszła standaryzowane testy przyczepności na śniegu i spełnia minimalne wymagania dotyczące użytkowania zimą.

Główną różnicą między 3PMSF a M+S (Mud and Snow, błoto i śnieg) jest wymóg przeprowadzenia testu. Oznaczenie M+S opiera się zazwyczaj na konstrukcji bieżnika i deklaracji producenta, natomiast 3PMSF wymaga, aby opona przeszła oficjalny test.

Test ten mierzy przyczepność podczas przyspieszania na śniegu. Nie ocenia hamowania, prowadzenia ani właściwości na lodzie.

Z tego powodu symbolu góry i płatka śniegu nie należy traktować jako pełnej gwarancji bezpieczeństwa w warunkach zimowych. Opony z certyfikacją 3PMSF są zazwyczaj lepsze na śniegu niż zwykłe opony całoroczne, ale w trudnych warunkach nadal mogą ustępować tradycyjnym oponom zimowym, szczególnie na lodzie lub przy bardzo niskich temperaturach.

Właściwości zależą także od mieszanki gumowej, głębokości bieżnika, ciśnienia w oponach i masy pojazdu. Nawet przy odpowiednim oznaczeniu na boku opony kierowcy nadal muszą uwzględniać pogodę i warunki jazdy, zamiast polegać wyłącznie na symbolu.