Automatische mislukking: Fords Liquamatic-experiment uit 1942

In 1942 bood Ford verschillende Lincoln- en Mercury-modellen aan met een nieuw type automatische transmissie, Liquamatic genaamd, maar het bedrijf haalde die al snel van de markt. Dit is het verhaal van een indrukwekkende mislukking.

Het klinkt tegenwoordig onwaarschijnlijk, maar Ford bood in 1942 daadwerkelijk een automatische transmissie als optie aan voor Mercury- en Lincoln-modellen. Vandaag is er vrijwel niets meer bekend over het systeem, vooral omdat het bedrijf het bijna onmiddellijk na de introductie van de markt haalde en elk besteld Liquamatic-exemplaar naar de fabriek werd teruggestuurd.

Liquamatic was gebaseerd op een conventionele handgeschakelde drieversnellingsbak met een koppelingspedaal, maar voegde daar enkele belangrijke onderdelen aan toe. Eerst werd op het vliegwiel, vóór de koppeling, een vloeistofkoppeling gemonteerd. Die trad in werking bij het starten van de motor, bij het stoppen van het voertuig en tijdens het schakelen, zonder dat de koppeling hoefde te worden bediend. Aan de rechterkant van de versnellingsbak werd een tweede hefboom toegevoegd, waarmee een elektrisch aangestuurde vacuümservo de bak tussen de tweede en derde versnelling kon laten schakelen.

Met Liquamatic kon de bestuurder het koppelingspedaal gebruiken en handmatig door de eerste, tweede en derde versnelling schakelen. De bak kon ook in de derde versnelling worden gezet om vervolgens automatisch te werken. Door de slippende vloeistofkoppeling en het wegrijden in de tweede versnelling was de acceleratie in de automatische stand op zijn zachtst gezegd traag.

Dit schema van de Lincoln Liquamatic laat beter zien hoe het systeem werkte. Bij 19,3 km/u (12 mph) schakelde een servo, aangedreven door het vacuüm in het inlaatspruitstuk van de motor en aangestuurd door een elektrische regelaar en een solenoïde, de bak automatisch van de tweede naar de derde versnelling. Er was ook een kickdownschakelaar die met het gaspedaal werd bediend, waarmee de bak bij snelheden onder 56,3 km/u (35 mph) van de derde naar de tweede versnelling kon terugschakelen.

De Lincoln Liquamatic-transmissie beschikte ook over een conventionele overdrive, zoals hierboven te zien is. Die schakelde bij snelheden vanaf 37 km/u (23 mph) in elke vooruitversnelling in, al kon de bestuurder hem uitschakelen met een schakelaar op het dashboard. Hoewel deze afbeelding uit een reparatiehandboek van 1946 het Liquamatic-systeem van 1941–1942 toont, lijkt deze vrij dure optie van 189 dollar alleen voor 1942 te zijn aangeboden. Detroit Gear, een divisie van Borg-Warner, leverde beide eenheden.

Omdat het eendelige motorblok van de Ford V8 een speciaal gietstuk vereiste om de vloeistofkoppeling onder te brengen, was de Liquamatic-transmissie ongeveer 10,2 cm (4 inch) langer dan de standaard handgeschakelde drieversnellingsbak. Daarom moest de radiateur worden verplaatst om ruimte te maken. Van de ongeveer 23.000 Mercury-voertuigen die voor 1942 werden geproduceerd, zouden er slechts 744 met Liquamatic zijn uitgerust. Volgens sommige bronnen kregen slechts acht Lincoln-voertuigen het systeem.

De precieze redenen voor het terugtrekken blijven onduidelijk, hoewel de slechte prestaties van het systeem waarschijnlijk een van de factoren waren. Wat de problemen ook waren, ze waren ernstig genoeg om dealers opdracht te geven de Liquamatic-eenheden in de auto's van klanten onmiddellijk te vervangen door conventionele handgeschakelde versnellingsbakken. De Liquamatic-motoren en -transmissies moesten vervolgens worden ingepakt en teruggestuurd naar de fabriek.

Een Mercury-dealer in Minnesota stuurde zijn Liquamatic-eenheid echter nooit terug naar Dearborn. Die werd in 1971 ontdekt en is nu het exemplaar dat wordt tentoongesteld in het Early Ford V-8 Museum, te zien op de kleurenfoto's hierboven. Deskundigen denken dat dit mogelijk de enige bewaard gebleven Mercury Liquamatic-transmissie is.

Ford Motor Company zou pas in 1951 weer beginnen met de productie van een eigen automatische transmissie.