Automatyczna porażka: eksperyment Forda z przekładnią Liquamatic w 1942 roku

W 1942 roku Ford oferował kilka modeli Lincoln i Mercury z nowym rodzajem automatycznej skrzyni biegów o nazwie Liquamatic, ale firma szybko wycofała ją z rynku. Oto historia spektakularnej porażki.

Dziś brzmi to nieprawdopodobnie, ale w 1942 roku Ford rzeczywiście oferował automatyczną skrzynię biegów jako opcję w modelach Mercury i Lincoln. Obecnie o tym układzie wiadomo bardzo niewiele, przede wszystkim dlatego, że firma wycofała go z rynku niemal natychmiast po premierze, a wszystkie zamówione przekładnie Liquamatic odesłano do fabryki.

Liquamatic bazował na konwencjonalnej trzybiegowej skrzyni manualnej z pedałem sprzęgła, ale dodano do niej kilka istotnych elementów. Po pierwsze, na kole zamachowym, przed zespołem sprzęgła, zamontowano sprzęgło hydrokinetyczne. Działało ono podczas uruchamiania silnika, zatrzymywania pojazdu i zmiany biegów, bez konieczności używania sprzęgła. Po prawej stronie skrzyni dodano drugą dźwignię, umożliwiającą sterowanemu elektrycznie siłownikowi podciśnieniowemu przełączanie między drugim a trzecim biegiem.

W przypadku Liquamatic kierowca mógł używać pedału sprzęgła i ręcznie zmieniać biegi między pierwszym, drugim i trzecim. Mógł też pozostawić skrzynię na trzecim biegu i pozwolić jej pracować automatycznie. Ze względu na poślizg sprzęgła hydrokinetycznego i ruszanie na drugim biegu przyspieszenie w trybie automatycznym było, delikatnie mówiąc, ospałe.

Ten schemat przekładni Lincoln Liquamatic pozwala lepiej zrozumieć działanie układu. Przy 19,3 km/h (12 mph) siłownik wykorzystujący podciśnienie z kolektora dolotowego silnika, sterowany przez regulator elektryczny i elektromagnes, automatycznie zmieniał bieg z drugiego na trzeci. Był też przełącznik kickdown uruchamiany pedałem przyspieszenia, pozwalający na redukcję z trzeciego na drugi bieg przy prędkości poniżej 56,3 km/h (35 mph).

Przekładnia Lincoln Liquamatic obejmowała również konwencjonalny nadbieg, pokazany powyżej. Włączał się przy prędkości 37 km/h (23 mph) lub wyższej na dowolnym biegu do jazdy w przód, choć kierowca mógł go wyłączyć przełącznikiem na desce rozdzielczej. Choć ilustracja pochodząca z instrukcji napraw z 1946 roku przedstawia układ Liquamatic z lat 1941–1942, wygląda na to, że tę dość drogą opcję, kosztującą 189 dolarów, oferowano wyłącznie na rok 1942. Oba zespoły dostarczała firma Detroit Gear, oddział Borg-Warner.

Ponieważ jednoczęściowy blok silnika V8 Forda wymagał specjalnego odlewu, aby pomieścić sprzęgło hydrokinetyczne, przekładnia Liquamatic była o około 10,2 cm (4 cale) dłuższa od standardowej trzybiegowej skrzyni manualnej. Aby zrobić dla niej miejsce, trzeba było przesunąć chłodnicę. Z około 23 000 samochodów Mercury wyprodukowanych na rok 1942 tylko 744 miały podobno przekładnię Liquamatic. Według niektórych relacji układ trafił do zaledwie ośmiu samochodów Lincoln.

Dokładne powody wycofania pozostają niejasne, choć słabe osiągi układu prawdopodobnie były jednym z czynników. Niezależnie od tego, na czym polegały problemy, były na tyle poważne, że dealerom polecono natychmiast zastąpić przekładnie Liquamatic w samochodach klientów konwencjonalnymi skrzyniami manualnymi. Silniki i przekładnie Liquamatic należało następnie zapakować i odesłać do fabryki.

Jeden z dealerów Mercury w Minnesocie nigdy jednak nie zwrócił swojego zespołu Liquamatic do Dearborn. Odnaleziono go w 1971 roku i obecnie jest eksponowany w Early Ford V-8 Museum, co widać na powyższych kolorowych zdjęciach. Eksperci uważają, że może to być jedyna zachowana przekładnia Mercury Liquamatic.

Ford Motor Company wznowił produkcję własnej automatycznej skrzyni biegów dopiero w 1951 roku.